run

n. hardlopen; afstand; rit; gedeelte; serie; "trein ", aanval

--------

v. rennen, weglopen; laten lopen; een programma starten (in computers); overgaan, laten lopen, beheren; voorbereiden; oprichten; voldoen; waarmaken; doorgaan; lekken; uitkleden; moeite doen

run¹

[ run] 〈zelfstandig naamwoord〉

1 looppas ⇒ het rennen

2 〈benaming voor〉tocht ⇒ afstand; eindje hollen; tocht, vlucht, rit; traject, route, lijn; tochtje, uitstapje 〈van trein, boot〉; 〈skiën〉 baan, helling; 〈cricket, honkbal〉 run 〈score van 1 punt〉

3 opeenvolging ⇒ reeks, serie; 〈dramaturgie〉 looptijd; 〈muziek〉 loopje

4 〈+on〉vraag (naar) ⇒ stormloop (op)

5 terrein ⇒ veld, ren 〈voor dieren〉

6 eind ⇒ stuk, lengte 〈van materiaal〉

7 〈Amerikaans-Engels〉ladder 〈in kous〉

8 school vissen ⇒ 〈in het bijzonder〉 trek

♦voorbeelden:

1   make a run for it • het op een lopen zetten

     at a/the run • in looppas

     on the run • op de vlucht; druk in de weer

3   a run of success • een succesvolle periode

     the play had a five months' run in London • het stuk heeft vijf maanden in Londen gespeeld

4   〈handel〉 a run on copper • een plotselinge grote vraag naar koper

¶ we'll give them a (good) run for their money • we zullen ze het niet makkelijk maken

     get/have a (good) run for one's money • waar voor zijn geld krijgen

     give someone the run of • iemand de (vrije) beschikking geven over

     〈geldwezen〉 a run on the bank • een run op de bank

     〈slang〉 the runs • buikloop, diarree

→ drydry/, longlong/, shortshort/

————————

run²

〈ran [ræn], run [run]〉

I 〈onovergankelijk werkwoord〉

1 rennen ⇒ hollen, hardlopen

2 〈benaming voor〉gaan ⇒ (voort)bewegen; lopen; (hard) rijden; pendelen, heen en weer rijden/varen 〈van bus, pont e.d.〉; voorbijgaan, aflopen 〈van tijd〉; lopen, werken 〈van machines〉; (uit)lopen, (weg)stromen, druipen 〈van vloeistoffen e.d.〉; 〈figuurlijk〉 (voort)duren, lopen, gaan, zich uitstrekken, gelden

3 rennen ⇒ vliegen, zich haasten

4 lopen ⇒ zich uitstrekken, gaan; 〈ook figuurlijk〉 neigen, een tendens hebben

5 wegrennen ⇒ vluchten

6 luiden ⇒ ken

7 〈politiek〉kandidaat zijn

8 〈sport〉meedoen

9 〈cricket〉een run (proberen te) maken

10 〈economie〉accumuleren 〈van kapitaal〉

11 〈Amerikaans-Engels〉ladderen 〈van kous〉

♦voorbeelden:

1   〈sport〉 run up • een aanloop nemen

     run at someone • iemand aanvallen

     run at something • toestormen op iets

     〈voetbal〉 run off the ball • zich vrijlopen

2   the play will run for ten performances • er zullen tien voorstellingen van het stuk gegeven worden

     run afoul/foul of • 〈figuurlijk〉stuiten op, in botsing komen met

     〈scheepvaart〉 run aground • aan de grond lopen

     〈scheepvaart〉 run free • voor de wind zeilen

     feelings ran high • de gemoederen raakten verhit/liepen hoog op

     〈scheepvaart〉 run before the wind • voor de wind zeilen

     run on electricity • elektrisch zijn

     〈scheepvaart〉 run (up)on a reef • op een rif lopen

     〈handel, geldwezen〉 the note runs to 1 May • de wissel wordt op 1 mei betaalbaar gesteld

4   prices are running high • de prijzen zijn over het algemeen hoog

     run to crabbiness • geneigd zijn tot vitten

     run to extremes • in uitersten vervallen

6   the third line runs as follows • de derde regel luidt als volgt

7   also ran Black Beauty • niet bij de eerste drie was Black Beauty 〈in paarden- of hondenrace〉

     he ran fifth • hij kwam als vijfde binnen

     〈politiek〉 run for • zich kandidaat stellen voor

¶ 〈informeel〉 run along! • vooruit!, laat me eens met rust!

     run across someone/something • iemand tegen het lijf lopen/ergens tegen aan lopen

     run for it • op de vlucht slaan, het op een lopen zetten

     Roman noses run in our family • de adelaarsneus zit bij ons in de familie

     run through the minutes • de notulen doornemen

     his inheritance was run through within a year • hij had binnen een jaar zijn erfenis erdoor gejaagd

     my allowance doesn't run to/I can't run to a car • mijn toelage is niet toereikend/ik heb geen geld genoeg voor een auto

→ run aroundrun around/, run awayrun away/, run backrun back/, run downrun down/, run inrun in/, run intorun into/, run offrun off/, run onrun on/, run outrun out/, run overrun over/, run uprun up/

II 〈overgankelijk werkwoord〉

1 rijden/lopen over ⇒ volgen 〈weg〉, afleggen 〈afstand〉

2 〈benaming voor〉doen bewegen ⇒ laten gaan; varen, rijden; doen stromen, gieten; in werking stellen, laten lopen 〈machines e.d.〉; 〈figuurlijk〉 doen voortgaan, leiden, runnen

3 smokkelen

4 ontvluchten ⇒ weglopen van

5 〈politiek〉kandidaat stellen

6 〈sport〉laten deelnemen

7 〈economie〉laten oplopen ⇒ laten accumuleren

♦voorbeelden:

1   run a race • een wedstrijd lopen

     run someone over • iemand overrijden

2   run the bath • het bad laten vollopen

     run a business • een zaak hebben

     run a car • autorijden, een auto hebben

     run someone close/hard • iemand (dicht) op de hielen zitten; 〈figuurlijk〉weinig voor iemand onderdoen

     run a comb through one's hair • (even) een kam door zijn haar halen

6   we won't run him • we zullen hem niet inschrijven/laten deelnemen

¶ 〈Amerikaans-Engels〉 run a (traffic-)light • door rood rijden

→ run backrun back/, run downrun down/, run inrun in/, run offrun off/, run onrun on/, run outrun out/, run throughrun through/, run uprun up/